Kardeş olarak şirket kurmak kolay, kardeş kalarak ortaklığı sürdürmek ise sanıldığı kadar kolay değil!
Yönetim danışmanlığı deneyimlerimde, kardeş ortaklıklarının başlangıçta güçlü bir aile bağı, güven ve dayanışma üzerine kurulduğunu; ancak zamanla bu ilişkilerin değişmeye başladığını gözlemliyorum.
Özellikle çocuklar büyüdükçe aileler genişliyor, beklentiler farklılaşıyor ve kardeşlerin öncelikleri değişiyor. Başlangıçta iki kardeşi ilgilendiren ortaklık, zamanla eşlerin ve çocukların da dolaylı olarak taraf olduğu çok daha karmaşık bir yapıya dönüşüyor.
Bir de bizim toplumumuzda “baba faktörü” var. Baba hayattayken çoğu zaman kardeşler arasında birleştirici, dengeleyici ve gerektiğinde hakemlik yapan bir otorite görevi üstleniyor. Ancak babanın vefatıyla birlikte bu denge bozulabiliyor. Yıllarca konuşulmayan meseleler, ertelenen hesaplaşmalar ve biriken kırgınlıklar gün yüzüne çıkıyor.
Kimi zaman eşlerin sürece müdahil olması da kardeşler arasındaki görüş ayrılıklarını derinleştirerek ortaklığın dağılmasını hızlandırabiliyor.
Peki, kardeş ortaklıklarının dağılmaması için ne yapılmalı?
Benim aile şirketlerine en önemli tavsiyelerimden biri, kardeşlik ilişkisiyle hissedarlık ilişkisini birbirinden ayırmalarıdır. Çünkü kardeşlik duygusal bir bağdır, hissedarlık ise hakların, sorumlulukların ve kuralların tanımlandığı kurumsal bir ilişkidir.
Bu nedenle aile şirketleri, baba hayattayken aile anayasası, hissedarlık sözleşmesi, yönetim kurulu yapılanması ve kuşak devri planlaması gibi kurumsal çalışmaları tamamlamalıdır. Şirketin geleceği, yalnızca aile büyüklerinin otoritesine veya kardeşlerin iyi niyetine bırakılmamalıdır.
Unutmayalım, kardeşlik bağı ortaklığı kurabilir ama ortaklığın devamını kurallar ve kurumsal yönetim sağlar.
Bu yazı Dr. Kamil Bayar’ın Instagram videosundan derlenmiştir.